Làm thế nào để giúp trẻ nhanh biết nói

Câu hỏi “Làm thế nào để giúp trẻ nhanh biết nói?” luôn là vấn đề khiến bố mẹ trăn trở và quan tâm thường xuyên. Đặc biệt, đối với trường hợp trẻ đã qua độ tuổi tập nói khá lâu những vẫn chưa chịu nói thì khi đó trẻ cần sự hỗ trợ từ bố mẹ để có thể theo kịp sự phát triển của các trẻ khác.

>> Tăng vốn từ, tối ưu khả năng giao tiếp cho trẻ nhờ thói quen đọc sách

>> Phát triển kĩ năng giao tiếp sớm cho trẻ

>> Những điểm lưu ý khi dạy bé giao tiếp sớm

Dạy trẻ biết nói từ sớm luôn là mối quan tâm của
hầu hết các bậc phụ huynh

Những biểu hiện của trẻ chậm nói

Theo cột mốc phát triển của trẻ từ 2-3 tuổi thì ở độ tuổi này trẻ đã có thể nói được 50 đến 70 từ và có thể sử dụng được các cụm từ đơn giản hoặc ghép 2 từ lại với nhau. Đồng thời, trẻ cũng đã hiểu một số khái niệm văn phạm như: con, cháu, ông, bà, cha, mẹ và đã biết dùng tên của mình để xưng hô thay vì xưng “con” như trước. Đồng thời, lúc này, những câu từ trẻ nói ra, người lạ đã có thể hiểu được một nửa trong số đó. Do đó, trẻ 2 tuổi được xem là chậm nói khi có những biểu hiện sau:

- Chỉ có thể bắt chước âm thanh hoặc hành động và không tự mình phát âm từ hoặc các cụm từ.

- Chỉ nói một số âm thanh hoặc từ nào đó lặp đi lặp lại và không thể sử dụng ngôn ngữ nói để trò chuyện ngoài những nhu cầu thiết yếu.

- Không thể tuân theo các chỉ dẫn đơn giản.

- Có giọng nói khác thường (nghe như giọng mũi hoặc the thé hoặc bắt chước tiếng con vật trong phim).

- Khó khăn trong việc hiểu ở tuổi này. Cha mẹ phải hiểu được khoảng một nửa số từ trẻ nói ra khi 2 tuổi và khoảng 3/4 vào lúc 3 tuổi. Vào năm trẻ lên 4, thậm chí người lạ cũng phải hiểu được trẻ nói gì.

Nguyên nhân và cách giúp trẻ nhanh biết nói?

Khi đã xác định được trẻ bị chậm nói, bố mẹ cần xác định tiếp nguyên nhân nào khiến trẻ chậm nói và có giải pháp khắc phục theo từng nguyên nhân.

- Do vấn đề về thể chất:

Tai-mũi-họng là 3 cơ quan có mối quan hệ mật thiết với nhau, do đó, khi trẻ chậm nói, bố mẹ hãy đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra các cơ quan đó. Có thể nguyên nhân là do trẻ gặp vấn đề với vòm miệng hoặc dây hãm ngắn cũng ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của lưỡi, và từ đó khiến trẻ gặp khó khăn trong việc phát âm. Ngoài ra, vấn đề về thính giác cũng là rào cản trong việc tiếp nhận từ vựng, bắt chước và sử dụng ngôn ngữ của trẻ.

Nếu đã xác định được nguyên nhân là do vấn đế thể chất thì bố mẹ cần dẫn trẻ đi điều trị càng sớm càng tốt để tránh gây ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển toàn diện của trẻ sau này.

- Do vấn đề tâm lý:

Cho trẻ xem ti vi quá nhiều hay sử dụng các thiết bị công nghệ sớm như điện thoại di động, máy tính bảng, v.v cũng gây ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển khả năng giao tiếp của trẻ. Khi chăm chú vào các thiết bị đó, trẻ sẽ trở nên lầm lì, lười nói, không chịu tập nói và như vậy trẻ biết nói chậm hơn so với các trẻ khác cùng trang lứa.

Ngoài ra, nguyên nhân gây chậm nói còn có thể đến từ các hội chứng tự kỷ, tăng động kém chú ý. Cha mẹ khi phát hiện con chậm nói nên cho bé đi khám ngay.

Đối với nguyên nhân xuất phát từ vấn đề tâm lý này, điều bố mẹ cần làm là:

- Dành nhiều thời gian ở cạnh trẻ, trò chuyện với trẻ để trẻ cảm nhận được tình yêu thương của bố mẹ.

- Đọc sách cho trẻ nghe: Đọc sách không chỉ kích thích tư duy cho trẻ, giúp trẻ thông minh, đọc sách còn làm tăng vốn từ vựng, mở mang trí tưởng tượng của trẻ về thế giới xung quanh, tạo sự thích thú và tò mò cho trẻ.

- Tận dụng mọi tình huống hàng ngày để khuyến khích trẻ nói và bộc lộ ngôn ngữ, khích lệ trẻ và vận dụng các bài tập phát triển trí não. Chẳng hạn, gọi tên thức ăn khi ở trong quầy hàng, giải thích bạn đang làm gì khi bạn đang nấu hoặc lau nhà, chỉ các vật ở quanh nhà, và khi đưa bé lên xe, chỉ các âm thanh mà bạn nghe thấy. Đặt câu hỏi và lắng nghe bé trả lời. Nên đưa trẻ đi khám và can thiệp kịp thời khi trẻ có các dấu hiệu bất thường.

Bố mẹ nên xem xét kỹ các dấu hiệu trong giai đoạn tập nói của trẻ để xác định được trẻ có thật sự đang gặp vấn đề chậm nói hay không, đồng thời biết được khi nào cần can thiệp vào quá trình phát triển tự nhiên của trẻ. Đừng vì quá nóng lòng muốn giúp trẻ nhanh biết nói mà áp dụng các biện pháp tư vấn tâm lý hay dẫn trẻ đến bác sĩ để điều trị, điều này chỉ khiến trẻ cảm thấy áp lực và thêm sợ hãi, trẻ sẽ càng trở nên lầm lì hơn.

(Tham khảo từ teco.org.vn)