Trẻ thụ động, ngại giao tiếp do tiếp cận quá sớm với máy tính bảng

Nhiều ông bố bà mẹ dùng điện thoại thông minh, máy tính bảng để dụ “cho con ngồi yên”, mà không biết rằng, đó là cách làm rất phản khoa học, khiến trẻ suy giảm trí nhớ, làm giảm khả năng học hỏi và kỹ năng giao tiếp xã hội của trẻ. Nếu cho trẻ tiểu học (nhất là trẻ lớp 1,2,3) tiếp xúc thường xuyên và quá lâu với các thiết bị điện tử sẽ dễ dẫn đến nguy cơ mắc các căn “bệnh thời đại”.

>> Làm gì khi trẻ ít nói hoặc thụ động trong giao tiếp ứng xử ?

>> 4 bí quyết giúp trẻ tập trung, ghi nhớ tốt và phản xạ nhanh

>> Một số trò chơi hữu ích giúp trẻ học kỹ năng giao tiếp tốt hơn

Qua nhiều thiên niên kỷ, nhân loại đã sử dụng hình thức tương tác mặt đối mặt để học hỏi, tích lũy kỹ năng và giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, trong thế kỷ XXI, điện thoại di động, mạng viễn thông toàn cầu Internet cùng các phương tiện truyền thông kỹ thuật số khác đang ngày càng thay thế hình thức giao tiếp đó. Các nhà tâm ký ngày càng cảnh báo về những thay đổi xã hội do hậu quả từ việc lạm dụng phương tiện truyền thông kỹ thuật số, thậm chí chúng có thể gây nghiện và thay đổi chức năng não bộ của chúng ta.

Vậy các bậc phụ huynh làm cách nào để giúp con phát triển cả về thể chất và trí tuệ, đồng thời có kỹ năng giao tiếp xã hội tốt? Sau đây là một lời khuyên hữu ích: nên kết hợp khéo léo giữa việc học và vui chơi ngoài tự nhiên của trẻ nhỏ, theo kết quả nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ và Canada khi nói đến sự phát triển trí não, thời gian học trên lớp có thể ít quan trọng hơn thời gian vui chơi ngoài trời.

"Sự trải nghiệm qua trò chơi sẽ thay đổi kết nối tế bào thần kinh ở mặt trước vỏ não của bạn. Và nếu không thường xuyên chơi trò chơi, những tế bào thần kinh đó sẽ không thay đổi" - ông Sergio Pellis, giảng viên Đại học Lethbidge ở Alberta, Canada cho biết.

Những thay đổi trong vỏ não trước thời ấu thơ cải thiện liên tục trung tâm điều hành kiểm soát não, có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh cảm xúc, lập kế hoạch và giải quyết khó khăn. Do đó, vui chơi là sự chuẩn bị cho bộ não non trẻ sẵn sàng bước vào cuộc sống.

Tuy nhiên, để có thay đổi này, trẻ em cần tham gia nhiều trò chơi tự nhiên được gọi là "trò chơi 3 không”:  Một - không có huấn luyện viên; hai - không cần không trọng tài và cuối cùng, mọi luật chơi gò bó sẽ không hiện diện.

Giáo sư Jaak Panksepp, giảng viên Đại học Washington tin chắc rằng, trò chơi vận động tự nhiên có mục đích rất đa dạng. "Chức năng của hoạt động vui chơi là nuôi dưỡng tri thức có ích cho xã hội, những tri thức xã hội có sự hiểu biết để biết cách giao tiếp tích cực với người khác". Giáo sư Panksepp khẳng định, khi trẻ em chơi trò chơi vận động ngoài trời sẽ cải thiện kỹ năng giao tiếp xã hội và tiếp thu kiến thức hiệu quả để có điểm số học tập tốt hơn.

Theo bà Patricia Greenfield - giáo sư tâm lý học, giảng viên Đại học California (Los Angeles, Mỹ): "Nhiều người đang cố tình tìm kiếm lợi nhuận từ phương tiện truyền thông kỹ thuật số thông qua “mác” giáo dục và không có nhiều người nhận ra cái giá phải trả. Sự nhạy cảm với những tín hiệu cảm xúc bị suy giảm - làm mất khả năng thấu hiểu, cảm thông với cảm xúc của người khác - đó là một trong những cái giá mà con người phải trả. Sự giao tiếp giữa người với người do chỉ tương tác qua màn hình sẽ làm thui chột kỹ năng giao tiếp xã hội".

Bên cạnh đó, trong giao tiếp mặt đối mặt, thông tin được truyền tải qua hành vi như nét mặt, ánh mắt, giọng nói, ngôn ngữ cơ thể. Và những dấu hiệu này rất quan trọng cho việc phát triển kỹ năng giao tiếp xã hội và học sinh sẽ có mối quan hệ tốt hợp với bạn. Các nhà nghiên cứu cho biết thêm những trẻ không có thể nhận ra cảm xúc trên khuôn mặt hoặc ngôn ngữ cơ thể của người khác thường sống ít tình cảm.

Tổng hợp